Czym jest ulga rehabilitacyjna na samochód?

Ulga na samochód to jeden z rodzajów kosztów, które można odliczyć w ramach tzw. ulgi rehabilitacyjnej. Rozwiązanie to jest zaliczane do preferencji podatkowych i polega na odliczeniu od dochodu lub przychodu kwoty wydanej na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych (przystosowanie auta do wymagań osoby niepełnosprawnej, dowozy do lekarzy, na badania, do sklepu itp.). Ulga na samochód jest przeznaczona dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów, którzy w związku z użytkowaniem pojazdu ponoszą określone wydatki.

Ulga rehabilitacyjna na samochód przysługuje tylko właścicielom i współwłaścicielom aut osobowych. Nie należy się ona osobom korzystającym z pojazdów wynajętych czy wziętych w leasing lub wypożyczonych.

Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z ulgi na samochód?

Ulga rehabilitacyjna na samochód przysługuje dwóm grupom podatników – osobom niepełnosprawnym oraz osobom mającym na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością, które ponoszą określone wydatki związanie z ułatwieniem czynności życiowych lub rehabilitacją. Będą to zatem:
· osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, a także posiadające prawo do renty szkoleniowej, socjalnej, z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy;
· rodzice, opiekunowie prawni, inni członkowie rodziny opiekujący się osobą niepełnosprawną (osoby zaliczane do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Aby starać się o ulgę rehabilitacyjną, należy spełnić kilka dodatkowych warunków:
· być właścicielem lub współwłaścicielem auta osobowego;
· wykorzystywać samochód w celach rehabilitacyjnych – np. ponosić wydatki związane z dojazdem na leczenie, zabiegi, rehabilitację;
· samodzielnie ponosić wydatki związane z eksploatacją samochodu;
· być płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych lub płacącym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;
· być najbliższym członkiem rodziny – współmałżonkiem, dzieckiem, rodzicem, rodzeństwem, ojczymem, macochą, zięciem, synową, rodzicem współmałżonka (I grupa podatkowa);
· w przypadku osób opiekujących się osobą niepełnosprawną istotne jest kryterium dochodowe.
Limit dochodu stosuje się jedynie w przypadku osób niepełnosprawnych pozostających na utrzymaniu innej osoby.

Ulga rehabilitacyjna na samochód – limit dochodu

Jeśli osoba niepełnosprawna jest na utrzymaniu innej osoby, czyli członka najbliższej rodziny, należy jej się ulga rehabilitacyjna na samochód, gdy jej roczne dochody nie przekroczą określonej kwoty. W 2024 roku było to 21 371,52 złotych. Przekroczenie tego limitu oznacza brak uprawnień do skorzystania z ulgi. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że do kwoty limitu nie zalicza się:
· przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego;
· alimentów na dzieci;
· dodatkowego świadczenia dla rencistów i emerytów (trzynastka);
· dodatku energetycznego i węglowego;
· świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Ulga rehabilitacyjna na samochód pozwala odliczyć wydatki poniesione na utrzymanie auta. Trzeba jednak pamiętać, że niektóre z wydatków są limitowane, a inne nie. Co na ten temat mówią przepisy?

Ulga na samochód a rodzaje wydatków

Ulga rehabilitacyjna pozwala odliczyć w zeznaniu podatkowym wydatki związane z utrzymaniem, eksploatacją pojazdu, ale też związane z przystosowaniem pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Część z tych wydatków jest limitowana, inne nie – oznacza to, że nie każdy poniesiony koszt można odliczyć w pełnej kwocie. Przepisy wyraźnie wskazują, jak należy dzielić wydatki:
· nielimitowane – wydatki, które można odliczyć w pełnej wysokości – do tej kategorii zaliczamy kwoty wydane na dostosowanie pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
· limitowane – tu zalicza się wydatki związane z użytkowaniem samochodu jak zakup paliwa, opłatę składki OC, koszt napraw, zakupu i wymiany opon, przeglądu technicznego, płatności za parkingi itp.

Z tytułu wydatków objętych limitem w 2025 roku można odliczyć nie więcej niż 2 280 zł. Ten sam limit obowiązuje osobę niepełnosprawną, która ma na utrzymaniu jedną lub kilka osób niepełnosprawnych.

Odliczeniu podlegają wydatki poniesione od dnia otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności. Jeśli w orzeczeniu stwierdzono, że niepełnosprawność istniała już wcześniej (zanim wydano orzeczenie), możliwe jest odliczenie wydatków poniesionych przed datą wystawienia orzeczenia (wstecz).

Jak starać się o ulgę rehabilitacyjną na samochód?

Aby odliczyć koszty poniesione na utrzymanie samochodu z tytułu ulgi rehabilitacyjnej, niezbędne jest orzeczenie o niepełnosprawności, a także dowód własności pojazdu (może to być samochód osoby niepełnosprawnej lub osoby opiekującej się nią).

Choć przepisy nie nakazują przedstawiania dowodów poniesienia wydatków na samochód (najczęściej wymagane jest jedynie podpisanie oświadczenia o wydaniu określonej kwoty), należy je wszystkie gromadzić, aby na żądanie organów podatkowych móc je przedstawić.

Mogą być to faktury, rachunki, potwierdzenie przelewów bankowych lub wpłat dokonanych na poczcie. Powinno z nich wynikać, kto dokonał płatności, komu, za co i kiedy. Istotna jest informacja, co zostało zakupione i za jaką kwotę.

Dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków mogą być wystawiona na osobę niepełnosprawną, ale też na osobę opiekującą się nią. Dopuszcza się wystawienie faktury np. na niepełnosprawne dziecko, jak i na rodzica je utrzymującego.

Odliczeń wydatków z tytułu ulgi rehabilitacyjnej na samochód dokonuje się w zeznaniu rocznym:
· PIT-37 dla przychodów opodatkowanych wg skali podatkowej (umowa o pracę, umowa zlecenie, emerytura);
· PIT-36 dla przychodów opodatkowanych wg skali podatkowej (działalność gospodarcza, najem, podnajem, dzierżawa);
· PIT-28 dla przychodów opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (działalność gospodarcza, najem, podnajem, dzierżawa).
Do każdego z tych zeznań należy dołączyć załącznik PIT/O.

Ulgę odlicza się od przychodu (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) lub dochodu (zasady ogólne).

Czy ulga rehabilitacyjna przysługuje na zakup samochodu?

Niestety w ramach ulgi rehabilitacyjnej nie można odliczyć wydatków poniesionych na zakup samochodu, nawet jeśli jest to pojazd przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Obowiązujące przepisy nie zakładają takiej możliwości.

Osoby posiadające orzeczenie mogą więc skorzystać z ulgi, jeśli dokonały zmian w już posiadanym aucie. Jakie to modyfikacje?
· Przeróbki mogą dotyczyć elementów związanych z prowadzeniem samochodu – dostosowanie do potrzeb osoby niepełnosprawnej będącej kierowcą (przerobienie dźwigni zmiany biegów, pedałów hamulca i gazu, powiększenie powierzchni bagażnika w celu umożliwienia przewożenia wózka inwalidzkiego).
· Przeróbki polegające na dostosowaniu pojazdu do przewożenia niepełnosprawnego pasażera (montaż najazdów, pasów mocowania).

Ulga rehabilitacyjna a wydatki poniesione za granicą

Z ulgi rehabilitacyjnej na samochód mogą skorzystać również osoby, które wydatki poniosły, będąc za granicą. I w tym przypadku można uwzględnić koszt eksploatacji samochodu lub jego przystosowania do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zasady rozliczania są identyczne jak w przypadku wydatków poniesionych w kraju.

Do przeliczania wydatków na polską walutę należy uwzględnić średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień, w którym dokonano wydatku.

Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć ubezpieczenie samochodu?

Jednym z wydatków, który muszą ponosić właściciele samochodów, jest zakup obowiązkowej polisy OC. Choć zakres ubezpieczenia zawsze jest taki sam, cena może być różna w poszczególnych towarzystwach. Kierowcy szukający oszczędności, powinni porównywać oferty firm, np. korzystając z internetowego kalkulatora OC i AC – to szybki i wygodny sposób na znalezienie atrakcyjnej propozycji.

Co ważne, osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności korzystające z ulgi rehabilitacyjnej na samochód, mogą odliczyć koszt zakupu obowiązkowej polisy. Trzeba bowiem pamiętać, że jest to wydatek związany z użytkowaniem auta – każdy pojazd mechaniczny dopuszczony do ruchu musi zostać objęty ubezpieczeniem (kary za brak OC mogą być naprawdę wysokie).

Warto więc wybrać jak najtańsze ubezpieczenie, aby w ramach przysługującego limitu ulgi, dysponować większą kwotą np. na zakup paliwa.

Ulga rehabilitacyjna a wpis do dowodu rejestracyjnego

Często wątpliwości budzi kwestia wpisania do dowodu rejestracyjnego osoby, która ma skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Fiskus potwierdził, że nie jest to konieczne, jeśli osobą tą jest współmałżonek będący współwłaścicielem na mocy małżeńskiej wspólnoty majątkowej.

Fakt, że osoba niepełnosprawna nie jest wpisana do dowodu rejestracyjnego nie stanowi podstaw do odebrania jej prawa do ulgi rehabilitacyjnej, o ile podatnik pozostaje we wspólnocie majątkowej, a pojazd jest częścią wspólnego majątku.

Osoba niepełnosprawna, która chce skorzystać z ulgi, nie musi też mieć prawa jazdy. Musi jednak być właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu.

Ulga rehabilitacyjna na samochód pozwala zmniejszyć choć w pewnym stopniu wydatki ponoszone na samochód, którym poruszają się lub są przewożone osoby niepełnosprawne. W 2025 osoby z orzeczeniem oraz ich opiekunowie mają do dyspozycji taką samą kwotę, jak w ubiegłym roku. W zeznaniu rocznym mogą odliczyć wydatki nieprzekraczające 2 280 zł.