Sezonowa wymiana opon – co na to przepisy?

W Polsce nie ma obowiązku wymiany opon letnich na zimowe – o ewentualnej zmianie decyduje sam kierowca. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdu oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zawiera jedynie informację o minimalnej wymaganej głębokości bieżnika opony (1,6 mm). Poza tym kierowca ma obowiązek montować na jednej osi takie same opony oraz pilnować, aby na ich powierzchni nie pojawiły się żadne pęknięcia, uszkodzenia, wybrzuszenia. Ważne, aby żadna opona nie wystawała poza nadkola.

Choć za brak opon zimowych kierowca nie dostanie mandatu, zbyt płytki bieżnik będzie powodem do ukarania właściciela pojazdu grzywną i zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego. Stan opon ma duży wpływ na bezpieczeństwo podróżnych, dlatego warto je regularnie kontrolować i wymieniać w razie potrzeby. To dobra praktyka, którą warto uzupełnić o dodatkowe ubezpieczenie samochodu w postaci ochrony opon.

Czym różnią się zimowe opony od letnich?

Najważniejsza różnica między oponą zimową i letnią tkwi w jej budowie. Modele przeznaczone do jazdy zimą są produkowane z myślą o warunkach, gdy temperatury spadają poniżej 7 stopni, a podłoże jest zamarznięte, pokryte lodem, śniegiem czy błotem. Miękka mieszanka gumowa zużywa się jednak szybciej w cieplejszych miesiącach, dlatego poza sezonem zimowym są one nieekonomiczne i znacznie mniej wydajne.

Opony zimowe

Zimowe opony sprawdzają się nawet przy bardzo niskich temperaturach. Wszystko za sprawą specjalnej mieszanki gumy wykorzystanej do ich produkcji – dodatek krzemionki gwarantuje dobrą przyczepność do drogi niezależnie od panujących warunków pogodowych. Dzięki temu droga hamowania jest stosunkowo krótka, nawet na trasie pokrytej błotem czy śniegiem.

Guma zachowuje wysoką elastyczność, zapewniając doskonałe parametry jezdne – bieżnik ma głębokie i liczne nacięcia z wyraźnie odznaczającymi się klockami, lamelami, dlatego gwarantuje dużą powierzchnię styku z podłożem. Dzięki takiej budowie opony zimowe wbijają się w śnieg, a następnie szybko z niego oczyszczają.

Opony letnie

Opony letnie są przystosowane do jazdy w zupełnie innych warunkach pogodowych – ich gumowa mieszanka jest odporna nawet na bardzo wysokie temperatury. Bieżnik letniej opony jest płytszy, a zastosowana guma jest znacznie twardsza niż w przypadku opon zimowych.

Taka budowa opony letniej sprawia, że szybko traci ona przyczepność już przy niewielkiej warstwie śniegu. Gdy temperatura spada, guma twardnieje i sztywnieje, opona zaczyna wibrować, co prowadzi często do utraty kontroli nad samochodem.

Czy opony całoroczne to dobre rozwiązanie?

Na rynku można również znaleźć opony całoroczne, które zyskały już szerokie grono zwolenników. Kierowcy cenią sobie wygodę, którą zapewnia im ogumienie tego rodzaju. Opony wielosezonowe wybiera około 20% polskich kierowców. Czy to dobre rozwiązanie? Jest to ogumienie stworzone z mieszanki gumy stosowanej do produkcji opon letnich i zimowych – letnia wypełnia środek opony, zimowa znajduje się na obrzeżach.

Opony całoroczne sprawdzą się szczególnie w jeździe miejskiej, na krótkich trasach lub w przypadku aut używanych okazjonalnie. Trzeba także pamiętać, że opony używane przez cały rok zużywają się znacznie szybciej, a za zły stan ogumienia kierowca może dostać mandat – nie wspominając o poważniejszych skutkach. Jeśli ubezpieczyciel stwierdzi, że kierowca doprowadził do kolizji lub wypadku w wyniku zaniedbań związanych z ogumieniem, może odmówić wypłaty odszkodowania z polisy.

Kiedy zmienić opony na zimowe? Od czego to zależy?

Termin wymiany opon na zimowe zależy od kierowcy. Niektórzy robią to już w październiku, aby zaoszczędzić czas i uniknąć okresu, gdy do zakładu wulkanizacyjnego ustawiają się największe kolejki. Jeszcze inni czekają do listopada lub obserwują zmieniającą się pogodę i od tych zmian uzależniają moment wymiany opon. Jaka jest zatem odpowiedź na pytanie, kiedy zmienić opony na zimowe?

Producenci opon zalecają, aby opony zimowe założyć, gdy średnia dobowa temperatura utrzymuje się na poziomie 7 stopni Celsjusza. Zmiana opon na letnie powinna nastąpić, gdy temperatura zaczyna przekraczać 7 stopni Celsjusza. Trudno zatem jednoznacznie przewidzieć, w którym miesiącu powinno się przeprowadzić wymianę opon – warto obserwować pogodę, śledzić prognozy i reagować odpowiednio wcześnie.

Zmianę opon warto rozważyć planując podróż za granicę. Nie w każdym kraju wprowadzono obowiązek wymiany opon na zimowe, jednak w wielu wymianę uzależnia się od warunków drogowych. W części państw wymagane są opony na zimę z 3–4-milimetrowym bieżnikiem, obowiązkowe mogą być także łańcuchy. Niekiedy jazda na zimówkach wymagana jest na konkretnych odcinkach trasy, o czym informuje odpowiedni znak drogowy (regiony górskie we Francji, Włoszech, Hiszpanii).

Samodzielna wymiana opon na zimowe – o czym pamiętać?

Gdzie zmieniać opony? Czy montaż opon zimowych zlecić profesjonalistom, czy raczej zrobić to samodzielnie? Jeśli opony zimowe znajdują się na osobnych felgach, można wymienić je na własną rękę. Proces przebiega podobnie jak w przypadku montażu koła zapasowego.

Trzeba pamiętać, aby auto ustawić na płaskiej, równej powierzchni, nigdy na pochyłości. Poza tym:
· Koła powinny być wyprostowane.
· Hamulec ręczny musi być zaciągnięty.
· Wrzucony powinien być bieg pierwszy lub wsteczny.
· Pod koła można też podłożyć kliny.
· Przed podniesieniem auta należy poluzować śruby.
Jeśli zmiany opon na zimowe dokonujemy we własnym garażu, powinniśmy pamiętać o istotnych czynnościach jak sprawdzenie poziomu ciśnienia, stanu bieżnika czy zbieżności kół. Niestety nie wszystkie czynności uda się wykonać samodzielnie – część należy zlecić fachowcom.

Właściwy poziom ciśnienia w kołach

Każdy kierowca powinien regularnie sprawdzać ciśnienie w oponach – parametry w normie zdecydowanie poprawiają bezpieczeństwo i komfort jazdy. Odpowiednie ciśnienie wpływa na zachowanie pojazdu na drodze i poprawia ekonomię jazdy, ponieważ zmniejsza zużycie paliwa i sprawia, że opony zużywają się wolniej.

Kontrolę ciśnienia w oponach warto przeprowadzać raz w miesiącu, przed każdą dłuższą podróżą, a także, gdy zmieniamy opony np. na zimowe. Optymalna wartość ciśnienia w oponach zależy od modelu pojazdu oraz zaleceń producenta.

Wyważenie opon

Wyważanie kół to równomierne rozłożenie masy felgi i opony tak aby masa koła na osi została rozłożona właściwie wokół środka obrotu. Nieprawidłowe wyważenie opon skutkuje pojawieniem się drgań na kierownicy, wibracjami karoserii czy zarzucaniem tyłu podczas pokonywania zakrętów. Objawem bywa także nierównomierne zużycie bieżnika. Trzeba pamiętać, że źle wyważone koła mogą mieć gorszą przyczepność podczas złych warunków atmosferycznych.

Sprawdzenie głębokości bieżnika

Przed zmianą opon warto też sprawdzić ich stan, a szczególnie zwrócić uwagę na głębokość bieżnika. Warto tak skontrolować ogumienie zimowe oraz ogumienie letnie. Aby przeprowadzić pomiar, wystarczy użyć specjalnego przyrządu, czyli głębokościomierza.

Specjaliści zalecają, aby zmiana ogumienia zimowego nastąpiła, gdy głębokość bieżnika osiągnie 4 mm, natomiast letniego przy głębokości 3 mm.

Sprawdzenie zbieżności kół

Zbieżności kół nie można ustawić samodzielnie. Należy powierzyć to specjalistom ze stacji diagnostycznej czy serwisu. Najczęstszymi objawami złej zbieżności jest nieprawidłowe zachowanie samochodu na drodze, czyli:
· opóźniona reakcja auta na ruchy kierownicą,
· popiskiwanie opon przy wchodzeniu w zakręty,
· gwałtowna zmiana położenia kierownicy podczas jazdy na wprost i najechania na przeszkodę.
Zbieżność kół należy ustawić przy każdej zmianie opon.

Dlaczego warto wymieniać opony na zimowe?

Choć zmiana opon na zimowe nie jest wymagana przepisami prawa, warto stosować ogumienie adekwatne do warunków pogodowych. Zimówki podnoszą poziom bezpieczeństwa podczas jazdy w zimowych warunkach, a opony letnie zimą zachowują się niewłaściwie. Skutkuje to:
· wydłużeniem drogi hamowania,
· zwiększeniem zużycia paliwa,
· większą głośnością pracy opon,
· zmniejszonym komfortem jazdy (jest mniej płynna i przyjemna).
Zmiana opon na zimowe znacznie zwiększa bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego. Warto też pamiętać, że pogoda w Polsce przez prawie połowę roku wyklucza możliwość bezpiecznej jazdy na letnim ogumieniu – nie sprawdzi się ono przy bardzo niskiej temperaturze ani gdy spadnie śnieg. Pozostaje więc wybór między oponami zimowymi i całorocznymi (z homologacją zimową).

Sezonowa wymiana opon a ubezpieczenie samochodu

Jazda zimą na oponach letnich może być powodem odmowy wypłaty odszkodowania. Dzieje się tak, ponieważ towarzystwa powołują się na tzw. rażące niedbalstwo ubezpieczonego. Będzie nim właśnie niedostosowanie ogumienia do panujących warunków, ale też jazda autem z ogumieniem w złym stanie.

Podróżowanie na letnich oponach w zimowych warunkach bardzo szybko może skończyć się poślizgiem, co często skutkuje jeszcze poważniejszymi problemami. Wymiana opon na zimowe świadczy o odpowiedzialnym podejściu kierowcy.

Kiedy warto kupić ubezpieczenie opon?

Część kierowców decyduje się wykupić ubezpieczenie opon. To dodatkowa polisa, która jest dostępna w pakiecie z OC, AC lub jako dodatek do assistance. Szukając odpowiedniej ochrony, warto zapoznać się z ofertami wielu towarzystw ubezpieczeniowych – dobrym sposobem jest skorzystanie z internetowego kalkulatora OC i AC. Znajdziesz tam oferty obejmujące choćby organizację i pokrycie kosztów wymiany ogumienia na miejscu zdarzenia lub holowanie do warsztatu, a także kompleksową pomoc informacyjną.

Trzeba pamiętać, że szkody związanie z ogumieniem należą do najczęstszych przyczyn awarii pojazdu – na taką okoliczność warto się zabezpieczyć.