Wykorzystujemy ciasteczka (ang. cookies) w celu gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają: utrzymanie sesji Klienta (także po zalogowaniu), dzięki której Klient nie musi na każdej podstronie serwisu ponownie się logować oraz dostosowanie serwisu do potrzeb odwiedzających oraz innych osób korzystających z serwisu; tworzenie statystyk oglądalności podstron serwisu, personalizacji przekazów marketingowych, zapewnienie bezpieczeństwa i niezawodności działania serwisu. Możesz wyłączyć ten mechanizm w dowolnym momencie w ustawieniach przeglądarki. Więcej tutaj. Zamknij

> O gazecie Numery Cennik Promocje Prenumerata Opublikuj tekst Katalog firm


Technika

Wszystko co powinieneś wiedzieć o sondzie lambda



Sonda lambda

Za co odpowiada sonda lambda? Czy jest w każdym samochodzie? Ile kosztuje? Czy można ją naprawiać? Odpowiedzi na te (ale nie tylko) pytania udzielił w wywiadzie Tomasz Dziadur, doradca serwisowy z Bosch Car Service w Transbud Nowa Huta.

Co to jest sonda lambda?
Tomasz Dziadur:
Jest to czujnik umiejscowiony w układzie wydechowym, którego zadanie polega na pomiarze ilości tlenu w spalinach. To bardzo ważny parametr umożliwiający regulowanie składu mieszanki paliwowo-powietrznej, co stało się konieczne, gdy w silnikach benzynowych pojawiła się technologia wtrysku paliwa. Owa mieszanka powinna być stechiometryczna, czyli zawierać dokładnie tyle powietrza, ile potrzeba do całkowitego spalenia
Reklama
konkretnej dawki paliwa. Do określenia składu mieszanki używa się tzw. współczynnika lambda, od którego nazwę wzięła sonda. W przypadku idealnej mieszanki współczynnik ten przyjmuje wartości w zakresie od 1,1 do 1,2. Sonda pozwala regulować dawkę paliwa w stosunku do ilości powietrza, czyli 1 kg benzyny na 14 kg powietrza.

W jaki sposób się to odbywa?
Po zmierzeniu jaka ilość tlenu pozostała w spalinach wydalonych przez silnik sonda przekazuje odpowiedni sygnał do sterownika jednostki napędowej, który na tej podstawie zubaża lub wzbogaca mieszankę (poprzez odpowiednie korygowanie dawki paliwa).

Czy w przypadku silników wysokoprężnych jest tak samo?
Nie, w dieslach jest troszeczkę inaczej ze względu na to, że w ich przypadku dopływ powietrza jest stały i zawsze jest go dużo, a regulowana jest dawka oleju napędowego (w przypadku benzyniaków dopływ powietrza reguluje przepustnica). Tutaj sonda lambda określa najlepszą dawkę, aby proces spalania był jak najbardziej efektywny.

Ile sond lambda może występować w samochodzie?
W autach wyposażonych w silniki gaźnikowe sondy nie występują. Pierwsze sondy pojawiły się w silnikach benzynowych z wtryskiem paliwa (początkowo jednopunktowym). Obecnie standardem są natomiast dwie sondy lambda - jedna przed, a druga za katalizatorem.

Utarło się, że silniki TSI posiadają całą masę różnych czujników. Rozumiem jednak, że nie jest to rozbudowany układ sond lambda.
Nie, podstawowa sonda lambda, mierząca ilość tlenu w spalinach znajduje się w kolektorze
Reklama

wydechowym albo zaraz za nim. Natomiast za katalizatorem umieszczona jest tzw. sonda diagnostyczna kontrolująca poprawność działania katalizatora.

Czy sonda lambda przejęła także rolę tzw. ssania, które zapewne pamiętają użytkownicy starszych samochodów?
Tak. Ssanie pozwalało przymknąć dopływ powietrza w celu wzbogacenia mieszanki. Teraz to sonda odpowiada za to, że podczas odpalenia silnik wchodzi na nieco wyższe obroty, aby szybciej osiągnąć właściwą temperaturę. Musimy też pamiętać o tym, że aby sonda poprawnie działała musi być najpierw odpowiednio nagrzana przez gorące spaliny. Nowe sondy wyposażone są dodatkowo w grzałkę, która przyspiesza nagrzewanie sondy, żeby mogła ona zacząć działać jak najszybciej.

Sonda lambda wymaga konserwacji od użytkownika samochodu?
Nie. Ważne jest natomiast to, aby ją regularnie kontrolować. Producenci twierdzą, że trzeba to robić co 30 tysięcy km. Z kolei wymianie powinna ona podlegać co 50-160 tysięcy km, w zależności od modelu samochodu. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że sonda pracuje w bardzo trudnych warunkach. Jest bowiem wkręcona w układ wydechowy, a więc z jednej strony ma kontakt z gorącymi spalinami, a z drugiej narażona jest na działanie wody, soli i wszelkich zanieczyszczeń. Poza tym sonda podlega z czasem naturalnemu zużyciu. Najczęściej informuje o tym kontrolka „check engine”. Żywotność sondy w dużej mierze zależy od stanu silnika. Przykładowo, jeśli do układu wydechowego dostaje się płyn chłodniczy bądź olej silnikowy, to sonda zostaje oblepiona i zanieczyszczona, ulegając w efekcie szybszemu zużyciu.

Jak przebiega diagnostyka sondy lambda?
Obecnie są to już tak zaawansowane czujniki, że przy pomocy testera diagnostycznego w serwisie da się z powodzeniem ocenić poprawność ich działania. Badaniu podlega opór elektryczny, sprawdza się również, czy grzałka spełnia swoją funkcję. Czasami powodem nieprawidłowych wskazań sondy nie jest wcale jej usterka. Zdarza się bowiem tak, że odpowiada za to np. nieszczelność w układzie wydechowym. Do wydechu trafia wtedy „lewe” powietrze, w efekcie czego zawartość tlenu wzrasta. Sonda co prawda poprawnie mierzy jego zawartość, ale cóż z tego, skoro ten tlen nie pochodzi w całości ze spalin wydalanych z silnika. W konsekwencji do sterownika trafia błędna informacja, a silnik zaczyna nieprawidłowo pracować. Nie jest to jednak wina sondy samej w sobie.

Jakie objawy, które użytkownik samochodu może samodzielnie rozpoznać, wskazują na usterkę sondy lambda?
Po pierwsze - podwyższone zużycie paliwa, po drugie - nierówna praca silnika na biegu jałowym, a także szarpanie podczas przyspieszania i zwalniania.





Styczeń 2019



POBIERZ NUMER


Warte uwagi